Kupça, müqavilə, bələdiyyə sənədi, sərəncam: əmlak sənədlərinin fərqi nədir
deb.az · 23 sentyabr 2026
Elanlarda "kupçalı", "müqaviləli", "bələdiyyə sənədli", "sərəncamlı" və "sənədsiz" sözlərinə tez-tez rast gəlirsiniz. Bu sözlər eyni şey deyil və qiymətə birbaşa təsir edir. deb.az-da hər satış elanında sənəd növü ayrıca seçilir ki, alıcı əvvəlcədən bilsin.
Çıxarış (kupça)
Daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış — xalq arasında "kupça". Mülkiyyət hüququnu təsdiq edən tam sənəddir: mülkiyyətçinin adı, ünvan, sahə, tikilinin təsviri və yüklülük (ipoteka, həbs) haqqında qeydlər burada olur. Alqı-satqı, ipoteka və bağışlama üçün əsas sənəd budur. Çıxarış olanda notarius müqaviləni birbaşa təsdiqləyir və yeni mülkiyyətçi reyestrdə qeydiyyata alınır.
Nəyi yoxlamalı: çıxarışın tarixi (köhnə çıxarışda sonradan yüklülük yarana bilər), sahənin faktiki ölçü ilə uyğunluğu, bütün mülkiyyətçilərin razılığı.
Müqavilə (MTK müqaviləsi)
Yeni tikililərdə bina istismara verilib fərdi çıxarışlar alınana qədər mənzil mənzil-tikinti kooperativi ilə müqavilə əsasında satılır. Bu, mülkiyyət deyil, gələcəkdə mənzili almaq üçün tələb hüququdur. Müqavilə ilə alarkən:
- Tikinti şirkətinin lisenziyasını və binanın tikintisinə icazəni istəyin
- Binanın istismara qəbul aktının olub-olmadığını, yoxdursa gözlənilən tarixi müqaviləyə yazdırın
- Ödənişlərin qəbzlərini saxlayın — çıxarış alınanda lazım olacaq
Yeni tikililərə bu səhifədən baxa bilərsiniz.
Bələdiyyə sənədi
Bələdiyyə tərəfindən verilən torpaq sahəsi haqqında sənəd. Əsasən Bakı ətrafı qəsəbələrdə həyət evlərinin torpağında rast gəlinir. Bu sənəd dövlət reyestrində qeydiyyat üçün əsas ola bilər, amma özü hələ mülkiyyət çıxarışı deyil. Belə sahəni alanda qeydiyyat prosesini, xərcini və müddətini vəkil və ya notariusla dəqiqləşdirin; qiymət adətən çıxarışlı sahədən aşağı olur.
Sərəncam / qərar
İcra hakimiyyəti və ya bələdiyyənin torpaq ayrılması haqqında sərəncamı və ya qərarı. Bələdiyyə sənədi kimi bu da ilkin sənəddir: reyestrdə qeydiyyata alınandan sonra çıxarışa çevrilir. Sərəncamın orijinallığını və ləğv edilmədiyini yoxlamaq lazımdır.
Sənədsiz
Heç bir rəsmi sənədi olmayan tikili və ya sahə. Belə əmlak notarial alqı-satqı ilə satıla bilmir, ipoteka verilmir və qanuniləşdirilməsi zəmanətli deyil. deb.az-da belə elanlar "Sənədsiz" nişanı ilə göstərilir ki, alıcı riski bilsin.
Torpaq və ev ayrı-ayrı
Həyət evlərində torpağın və tikilinin sənədi ayrı ola bilər: torpaq çıxarışlı, ev isə çıxarışa daxil edilməmiş. Alarkən hər ikisini soruşun. Ətraflı: həyət evi alarkən nəyə baxmalı.
Qısa cədvəl
- Çıxarış — tam mülkiyyət, ipoteka və satış mümkündür
- Müqavilə — yeni tikilidə tələb hüququ, çıxarış sonra alınır
- Bələdiyyə sənədi / sərəncam — ilkin sənəd, reyestr qeydiyyatı lazımdır
- Sənədsiz — rəsmi alqı-satqı mümkün deyil, ən riskli
Elanlarda sənəd növünə görə seçim etmək üçün satılıq həyət evləri və torpaq sahələri bölmələrinə baxın; suallarınıza tez-tez verilən suallar səhifəsində cavab tapa bilərsiniz.